De rol van koning kan zowel door een man als een vrouw vervuld worden. Koning(in) der Nederlanden is de titel waarmee het staatshoofd van het Koninkrijk der Nederlanden wordt aangeduid. Op koning bet casino NL zijn achttiende verjaardag werd hij, volgens traditie, onderscheiden met de hoogste Nederlandse civiele onderscheiding, het grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Als reden werd gegeven dat hij een “koning van iedereen” wilde zijn, waarbij volgens hem geen executieve functies hoorden van een beperkt aantal organisaties. Bij zijn aantreden als koning op 30 april 2013 legde Willem-Alexander de meeste van zijn officiële executieve functies neer.
- In die gevallen krijgt de prins-gemaal de aanspreektitel Prins der Nederlanden.
- Willem trad op 18 juni (Waterloodag) 1839 in het huwelijk met zijn volle nicht prinses Sophie van Württemberg, de dochter van koning Willem I van Württemberg en Catharina Paulowna.
- Koningin Beatrix maakte op 30 maart 2001 tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending de verloving bekend van de kroonprins met de Argentijnse Máxima Zorreguieta.
- Met zijn vader reisde Willem december 1833 naar Berlijn en Sint-Petersburg.
Als zoon van de voormalige regerende Nederlandse koningin werd Willem-Alexander automatisch ridder in de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau. In de meeste van deze gevallen gaat het om beschermtitels die traditioneel door de koning of koningin der Nederlanden worden gedragen. Minister-president Wim Kok schakelde minister van Staat Max van der Stoel in om haar vader te overtuigen de huwelijksvoltrekking niet bij te wonen, hetgeen hem lukte. Koningin Beatrix maakte op 30 maart 2001 tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending de verloving bekend van de kroonprins met de Argentijnse Máxima Zorreguieta. Kroonprinses Beatrix werd in de avond van 25 april 1967 opgenomen in het Academisch Ziekenhuis Utrecht.
Met zijn vader reisde Willem december 1833 naar Berlijn en Sint-Petersburg. Wel is hij met zijn vader en broer Alexander enige tijd bij het leger te velde geweest. Deze waren allemaal beroepsofficier en de opvoeding die ze de prinsen gaven, droeg een duidelijk militair stempel. Hij kreeg met zijn beide jongere broers thuis privéonderwijs onder toezicht van gouverneurs Thierry Juste de Constant Rebecque de Villars (tot 1834), Daniël Otto Bagelaar en Anne Rigot de Begnins.
Samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol
Zijn grief was dat die de koninklijke macht drastisch beperkte. Zijn band met zijn overgebleven broer Hendrik was beduidend minder goed. De dood van Alexander, aan de vooravond van Willems 31ste verjaardag, was een zware klap. Zijn leven lang zou Willem zich meer op zijn gemak voelen als landedelman op Het Loo dan als prins in Den Haag.
De krant NRC Handelsblad noemde het gedrag “een kroonprins onwaardig”. Zo zong hij vanaf de tribune Wat zijn de Yanken stil mee en bestormde hij enthousiast in korte broek het hockeyveld, nadat de dames brons gewonnen hadden om vervolgens uitbundig “mee te hossen”. Het gedrag van Willem-Alexander tijdens de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta veroorzaakte opnieuw opschudding. Tijdens het staatsbezoek aan Australië in 2016 vloog Willem-Alexander met het regeringstoestel, de PH-KBX, ook een Fokker 70.
In een brief aan haar schoonvader, geschreven in de nazomer of herfst van dat jaar, hield ze hem voor dat ze door haar echtgenoot bedreigd en mishandeld werd. Hij liet zich alsnog overreden het koningschap te aanvaarden. Hij vernam pas van het overlijden van zijn vader, toen die al een dag dood was. Zijn vader trachtte hem van zijn ongelijk te overtuigen, onder meer door hem erop te wijzen dat het koningschap een “goddelijke roeping” is, die hij niet kon weigeren. Hij gaf als kroonprins aan de nieuwe grondwet van 1848 niet te accepteren.
In zijn studententijd kreeg hij van de Nederlandse media de bijnaam ‘Prins Pils’, wegens het enthousiasme waarmee hij zich in het studentenleven stortte, dat bekendstaat om overvloedig drankgebruik. Daarna studeerde hij vanaf augustus 1987 geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar ook zijn moeder en zijn grootmoeder hadden gestudeerd. In 1981 verhuisde het gezin naar Paleis Huis ten Bosch in Den Haag.
Koningin Máxima opent recyclingfabriek UPPACT
In 1856 werd Willem benaderd door zijn hoffunctionaris en vroegere secretaris jonkheer Ludolph van Bronkhorst of de koning hem en zijn zwager, de voormalige resident J.G.A. Gallois, kon helpen om op Java een suikercontract te verwerven. De eerste twintig jaar van zijn regering kenmerkten zich door weerstand tegen de constitutionele monarchie, waarbij de koning zich overigens meestal conformeerde. Deze had bij het huwelijk als getuige op moeten treden, maar moest wegens een aanval van mazelen verstek laten gaan.
Om verwarring met het grondwettelijke begrip “Koning” te voorkomen, wordt de echtgenoot van een vrouwelijk staatshoofd geen koning genoemd. Als de “koning” een vrouw is krijgt deze de aanspreektitel koningin (met grondwettelijke taak). Nederlandse wetten en koninklijke besluiten openen met de preambule Wij, (naam van het staatshoofd), bij de gratie Gods, Koning(in) der Nederlanden, Prins(es) van Oranje-Nassau, enz. Hij is onderscheiden met de jubileummedaille van koningin Juliana (1973) en de inhuldigingsmedaille van koningin Beatrix.
Dit geldt voor de koningen Juan Carlos, koning Albert en koning Simeon. Momenteel zijn er wereldwijd meer koningen dan koninkrijken. Bij de Germanen waren dit bijvoorbeeld voornamelijk ‘vegetatiekoningen’, die de vruchtbaarheid van het gewas en de overwinning in de strijd moesten garanderen. Historisch werd bij sommige stammen en volken de titel van koning gegeven aan de hoogste gezagsdrager. Met deze titel wordt het (mannelijk) staatshoofd van een koninkrijk aangeduid.
Daarnaast specialiseerde hij zich in het waterbeheer, een onderwerp dat zijn vader hem aan de hand deed. Na zijn stage bij de luchtmacht hield de prins zich aanvankelijk bezig met de rechterlijke macht, het binnenlands bestuur en vanaf 1997 met het Nederlandse bedrijfsleven. Na het behalen van zijn bul begon zijn voorbereiding op het koningschap. De scriptie is door Willem-Alexander niet openbaar gemaakt en de Universiteitsbibliotheek Leiden nam destijds nimmer afstudeerscripties op in de openbare collectie. In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen geschiedenis; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een ‘status aparte’ in te nemen.